MUH2042 Envanter II

Finansal Tablolar Analizi, Pasif Hesaplar ve Kâr Dağıtımı. Vize ve Final için detaylı, örnekli ders notları.

1. HAFTA

Alacaklar ve Mali Duran Varlıklar

22-Ticari Alacaklar (Uzun Vadeli), 1 yıldan uzun süreli senetli/senetsiz alacaklardır. 24-Mali Duran Varlıklar ise şirketin uzun vadeli yatırım amaçlı edindiği hisse senetleridir.

Mali Duran Varlık Ayrımı

  • 240 Bağlı Menkul Kıymetler: %0 - %10 ortaklık payı.
  • 242 İştirakler: %10 - %50 ortaklık payı.
  • 245 Bağlı Ortaklıklar: %50'den fazla ortaklık payı.

Örnek: Şüpheli Alacak Karşılığı

İşletmenin 50.000 TL'lik senetsiz alacağı için dava açılmış ve %100 oranında karşılık ayrılmıştır.

128 ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR (B) 50.000
   120 ALICILAR (A) 50.000

--- Karşılık Ayrılması ---
654 KARŞILIK GİDERLERİ (B) 50.000
   129 ŞÜPHELİ TİC. AL. KARŞILIĞI (A) 50.000
2. HAFTA

Maddi Duran Varlıklar: Giriş ve Maliyet

İşletme faaliyetlerinde kullanılmak üzere alınan ve ömrü 1 yıldan uzun olan fiziki varlıklardır (Arsa, Bina, Demirbaş vb.).

Maliyet Bedeli İlkesi: Varlık aktife kaydedilirken sadece satış fiyatı değil; nakliye, sigorta ve montaj giderleri de (KDV hariç) maliyete eklenir.

Örnek: 100.000 TL'ye makine alınmış, 5.000 TL nakliye ve 2.000 TL montaj gideri ödenmiştir. (KDV %20 Hariç)

3. HAFTA

Amortisman ve Varlık Satışı

Duran varlıklar kullanıldıkça eskir. Bu değer kaybı gider yazılır. Satıldığında kâr veya zarar oluşur.

Amortisman Yöntemleri

  • Normal (Eşit Paylı): Tutar / Ömür. Her yıl sabittir.
  • Azalan Bakiyeler: Kalan Değer x (2 x Normal Oran). İlk yıllar yüksek gider yazılır.

Satış Kârı/Zararı Formülü

Satış K/Z = Satış Fiyatı - (Maliyet - Birikmiş Amort.)

Varlık Satışı Kaydı

10.000 TL'ye alınan, 4.000 TL amortisman ayrılmış demirbaş 7.000 TL'ye satılmıştır.

100 KASA (B) 7.000
257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR (B) 4.000
   255 DEMİRBAŞLAR (A) 10.000
   679 OLAĞANDIŞI GELİR VE KÂRLAR (A) 1.000
4. HAFTA

Maddi Olmayan Duran Varlıklar (26)

Fiziki varlığı olmayan ancak işletmeye değer katan Haklar (Patent, Lisans), Şerefiye ve Özel Maliyetler bu gruptadır.

Örnek: Özel Maliyetler

Kiralanan işyerine 5.000 TL değerinde asansör yapılmıştır. Asansör binanın bir parçası olduğu için sökülemez.

264 ÖZEL MALİYETLER (B) 5.000
   102 BANKALAR (A) 5.000
5. HAFTA

Gelecek Yıllara Ait Giderler (28)

Peşin ödenen ancak gelecek yıllara (1+ yıl) ait olan giderler 280 hesabında, cari yıla ait olanlar 180 hesabında izlenir.

Örnek: 2 Yıllık Peşin Kira

Kasım ayında, gelecek yılın tamamını kapsayan 12.000 TL kira peşin ödenmiştir.

280 GELECEK YILLARA AİT GİDERLER (B) 12.000
   102 BANKALAR (A) 12.000
*Yeni yılın başında 280'den 180'e virman yapılır.
6. HAFTA

Mali Borçlar: Banka Kredileri

İşletmenin finansman ihtiyacı için bankalardan aldığı kredilerdir. İki hesap önemlidir:

  • 300 Banka Kredileri: Vadesi 1 yıldan kısa olanlar.
  • 400 Banka Kredileri: Vadesi 1 yıldan uzun olanlar.
--- Kredi Çekimi ---
102 BANKALAR (B)
   300 BANKA KREDİLERİ (A)

--- Faiz Ödemesi ---
780 FİNANSMAN GİDERLERİ (B)
300 BANKA KREDİLERİ (B)
   102 BANKALAR (A)
7. HAFTA

Tahvil ve Bono İhracı

Anonim şirketler borç para bulmak için tahvil çıkarabilir. Nominal değerinin altında satış yapılırsa fark gider yazılır.

Örnek: İhraç Farkı

Şirket 100.000 TL nominal değerli tahvili 95.000 TL'ye satmıştır. Aradaki 5.000 TL şirket için finansman maliyetidir.

102 BANKALAR (B) 95.000
308 MENKUL KIYMET İHRAÇ FARKLARI (-) (B) 5.000
   305 ÇIKARILMIŞ BONOLAR (A) 100.000
8. HAFTA

Ara Sınav Haftası

Vize Sınavında Başarılar!

İlk 7 haftanın (22-30 arası hesap grupları) konuları dahildir.

9. HAFTA

Ticari ve Diğer Borçlar (32-33)

Kısa vadeli borçların değerlemesi ve dönem sonu işlemleri. Vade farkı içeren borç senetlerinin ayrıştırılması önemlidir.

Örnek: Borç Senetleri Reeskontu

Dönem sonunda 321 Borç Senetleri hesabında kayıtlı 20.000 TL'lik senedin, 2.000 TL'lik kısmının gelecek döneme ait vade farkı olduğu hesaplanmıştır.

322 BORÇ SENETLERİ REESKONTU (-) (B) 2.000
   647 REESKONT FAİZ GELİRLERİ (A) 2.000

Dikkat: 322 Reeskont hesabı "Pasifi Düzenleyici" olduğu için Borç tarafına çalışır ve bilançoda pasif tarafta eksi (-) olarak gösterilir.

10. HAFTA

Ödenecek Vergi ve Yükümlülükler (36)

İşletmenin devlete ve personele olan borçlarıdır. KDV mahsubu, SSK primleri ve Gelir Vergisi stopajları bu gruptadır.

--- Ay Sonu KDV Mahsubu ---
391 HESAPLANAN KDV (B)
   191 İNDİRİLECEK KDV (A)
   360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR (A) (Fark)
11. HAFTA

Gelir Tablosu Envanteri I (Yansıtma)

7 ile başlayan maliyet hesaplarının 6 ile başlayan Gelir Tablosu hesaplarına yansıtılması sürecidir.

Yansıtma Süreci (Zincir)

Dönem içi giderler 770'e yazılır. Dönem sonunda 771 aracılığıyla 632'ye aktarılır.

632 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ (B) 10.000
   771 GENEL YÖN. GİD. YANSITMA (A) 10.000
12. HAFTA

Gelir Tablosu Envanteri II (Kapanış)

Tüm gelir ve gider hesapları 690 Dönem Kârı veya Zararı hesabında toplanır.

GİDERLERİN DEVRİ (Borç Kaydı)

690 DÖNEM KÂRI/ZARARI (B)
  621 STMM (A)
  632 GYG (A)

GELİRLERİN DEVRİ (Alacak Kaydı)

600 YURTİÇİ SATIŞLAR (B)
  690 DÖNEM KÂRI/ZARARI (A)
13. HAFTA

Finansal Kiralama (Leasing)

Varlığın mülkiyeti kiralayan şirkette kalır ancak kullanım hakkı kiracıdadır. Toplam borçlanma maliyeti ayrıştırılmalıdır.

Örnek: Leasing ile Makine Alımı

Makine bedeli 80.000 TL, toplam faiz yükü 20.000 TL olmak üzere 100.000 TL taksitle leasing yapılmıştır.

260 HAKLAR (B) 80.000
302 ERT. FİN. KİR. BORÇ. MAL. (-) (B) 20.000
   301 FİNANSAL KİRALAMA İŞLEMLERİNDEN BORÇLAR (A) 100.000
14. HAFTA

Kâr Dağıtımı ve Yedekler

Dönem net kârının (590) geçmiş yıl kârlarına (570) devredilmesi ve buradan dağıtılması sürecidir.

--- Kârın Devri (1 Ocak) ---
590 DÖNEM NET KÂRI (B)
   570 GEÇMİŞ YILLAR KÂRLARI (A)

--- Kâr Dağıtımı ---
570 GEÇMİŞ YILLAR KÂRLARI (B)
   540 YASAL YEDEKLER (A)
   331 ORTAKLARA BORÇLAR (A) (Temettü)
15. HAFTA

Büyük Resim: Hesap Akışı

GİDERLER (700)
YANSITMA (701)
GELİR TAB. (600)
K/Z (690)
BİLANÇO (590)

Final Sınavı Tavsiyeleri

🎯 690 Hesabı Hayati Önem Taşır

Tüm gelir ve giderleri 690 hesabında toplarken, Gelirlerin Alacağa, Giderlerin Borca yazıldığını karıştırma.

🎯 Yansıtma Hesapları (771, 781)

Gider hesaplarını doğrudan 600'lü hesaplara atamazsın. Önce "Yansıtma" hesapları ile kapatıp, sonra Gelir Tablosu hesaplarına aktarmalısın.